نارسایی کلیه و دیالیز

کلیه ها در واقع تصفیه خانه بدن هستند. این ارگان، تنظیم میزان آب، مواد زائد بدن و نمک ها را بر عهده دارد. اگر اختلال مزمنی در عملکرد کلیه پیش آید به طوری که عملکرد آن به 15 درصد عملکرد کلیه سالم کاهش یابد، مجبور هستیم که از روش کمک درمانی دیالیز برای درمان نارسایی کلیه استفاده کنیم. این مقاله به تایید دکتر محمدمهرنیا، رسیده است.

دیالیز به دو صورت خونی و عروقی می تواند انجام می شود:

در دیالیز خونی، خون بیمار توسط پورت، وارد دستگاه می شود و مواد زائد آن گرفته و فیلتر شده و دوباره به بدن برمی گردد.  این دیالیز باید حداقل 12 تا 16 ساعت در هفته انجام شود.

دیالیز عروقی از طریق شکم انجام می شود. در این روش پورت به دیواره شکم بیمار وصل می شود و به بیمار آموزش داده می شود که با مایعی که وارد این پورت می شود، دیالیز را انجام دهد. این نوع دیالیز باید هر روز انجام شود.

اما نکته مهم این  است که اگر بیمار سه روز در هفته هر بار 4 ساعت برای دیالیز مراجعه کند، این کار فقط 15 درصد عملکرد یک کلیه طبیعی را ایجاد می کند.

دیالیز کلیه یک روش کمک درمانی دائمی است. در برخی بیماران ممکن است به جای این روش، از پیوند کلیه استفاده شود.

نارسایی کلیه

نارسایی مزمن کلیه

این بیماری مانند سایر بیماری ها علل مختلفی دارد. بیماری های کلیوی اکثرا بیماری های خاموشی هستند و علائم زیادی ندارند به همین علت هم اکثرا وقتی شدید می شوند تشخیص داده می شوند. برخی از عواملی که می تواند منجر به این بیماری شود عبارتند از:

دیابت

در بیمارانی که دیابت نوع 1 دارند، پس از گذشت 10 سال انتظار می رود که کم کم عوارض نارسایی کلیوی دیده شود. در بیماران دیابتی که قندشان در رنج مشخصی حفظ نشود، رسوب سموم به دیواره رگ و عروق می تواند موجب نارسایی کلیوی شود. این تغییر در بدنه عروق می تواند در کلیه، موجب از کار افتادن واحدهای مختلف کلیه شود. در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، ممکن است که حتی زمان تشخیص دیابت، این عوارض وجود داشته باشد.

در مقاله زیر، دکتر سیاری فرد، فوق تخصص غدد کودکان، همه چیز درباره دیابت را شرح داده است:

فشار خون

فشار خون بالا می تواند با تغییر در ساختار عروق بدن موجب از کار افتادن کلیه و نارسایی آن شود. در واقع هم فشار خون می تواند موجب نارسایی کلیه شود و هم  اینکه نارسایی کلیه می تواند موجب احتباس نمک و آب و در نتیجه افزایش فشار خون شود.

مقاله زیر درباره فشار خون در مدافون قبلا تهیه شده است، مطالعه آن را به شما توصیه می کنیم:

بیماری های کلیه

ممکن است بعضی بیماری های کلیه، آن را به سمت نارسایی ببرد. مصرف بی رویه داروها، آنتی بیوتیک ها، مسکن ها و… می تواند از عوامل ایجاد بیماری و رسوب در کلیه شود.  بعضی بیماری های روماتیسمی هم می تواند موجب نارسایی کلیه شود.

نارسایی کلیوی ممکن است که در کودکان نیز رخ دهد. در مقاله زیر دکتر گلاره رضایی، به سوالات رایج شما درباره نارسایی کلیوی در کودکان پاسخ داده است:

علائم نارسایی کلیه

نارسایی کلیه عموما از طریق آزمایش مشخص می شود و کم پیش می آید که علامتی داشته باشد. علائم زیر ممکن است که در برخی بیماران رخ دهد:

  • وجود خونریزی در کلیه
  • کوچک شدن سایز و ضخامت کلیه
  • دفع پروتئین از ادرار
  • ورم یا ادم
  • کاهش حجم ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • تغییر رنگ ادرار

چه زمان بیماران به دیالیز نیاز پیدا می کنند؟

به طور معمول، سطح مواد زائد معمولا کم کم در بدن افزایش می یابد. همان طور که قبلا هم گفته شد، اگر عملکرد کلیه به 15 درصد عمکلرد کلیه طبیعی برسد، نیاز به دیالیز وجود دارد.

پزشکان مواد شیمیایی مختلفی را در خون اندازه گیری می کنند تا ببینند که چه زمانی دیالیز برای بیماران لازم می شود. دو مورد از مهم ترین موادی که در این مورد اندازه گیری می شود، کراتینین و اوره خون است. وقتی مقدار این دو ماده در خون بالا می رود نشاندهنده این است که توانایی کلیه ها برای تصفیه بدن از مواد زائد پایین آمده است. برای سنجش سطح عملکرد و فعالیت کلیه ها، از آزمایش ادرار و اندازه گیری کراتینین استفاده می شود. بیمار ادرار را در ظرفی مخصوص برای یک روز کامل نگهداری می کند.

مواد زائد موجود در ادرار و خون با اندازه گیری مقدار کراتینین سنجیده می شود و با مقایسه سطح این دو ماده در خون و ادرار، پزشک تشخیص می دهد که کلیه ها کار می کنند یا خیر.

پزشک از شاخص های دیگری هم برای تعیین وضعیت بیمار استفاده می کند تا در مورد نیاز او به دیالیز تصمیم گیری کند.

اگر بیمار ناتوانی عمده ای در استخراج مواد زائد از بدن داشته باشد و یا اگر دچار بیماری های قلبی، ریه، معده و … باشد، یا با حس چشایی یا حس در پاهای خود مشکل داشته باشد، با وجودی که ممکن است میزان کراتینین خیلی پایین نیامده باشد، باز دیالیز توصیه می شود.

اگر نیاز به مشاوره بیشتر داشته باشید می توانید از یک اورولوژیست یا فوق تخصص بیماری های کلیوی بزرگسالان مشاوره دریافت کنید.

رژیم غذایی مناسب بیماران کلیوی

وقتی در کلیه نارسایی رخ می دهد، بخشی از واحدهای کلیه از کار می افتد و واحدهای باقی مانده مجبور هستند که کار بیشتری انجام دهند. در این بیماران ما سعی می کنیم که فشار روی واحدهای باقی مانده را کم کنیم. این بیماران متناسب با شرایط خود باید رژیم غذایی کم نمک، کم چرب و حتی در موارد پیشرفته تر ممکن است رژیم غذایی کم پروتئین و کم فسفر داشته باشند. کنترل فشار خون، دیابت، چربی خون، کاهش وزن، ترک سیگار از مواردی هستند که به این بیماران کمک می کند.

متخصص اورولوژی آنلاین

اگر درباره دیالیز و بیماری های کلیه سوالی دارید، تیمی از بهترین پزشکان فوق تخصص کلیه در موافون آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.

دریافت مشاوره از متخصص کلیه در مدافون

سوال و جواب پزشکی دیالیز

چرا دربیماران دیالیزی ادرار کم و قطع می شود؟

در بیماران دیالیزی ادرار نمی تواند سموم و مواد زائد را دفع کند و در واقع ادرار غیرموثر است. در این بیماران آب و نمک اضافی توسط دیالیز گرفته می شود و به همین خاطر، ادرار کم و قطع می شود. این موضوع تاثیری بر روند بیماری ندارد.

آیا نارسایی کلیه می تواند ژنتیکی باشد؟

بله بعضی بیماری های ارثی می تواند موجب نارسایی کلیوی شود. مثلا بیماری ارثی کلیه و گوش و بیماری سندرم آلپورت، بیماری های کیستی کلیه و… می تواند بیمار را به سمت نارسایی کلیه ببرد.

خانم دکتر، من دیابت دارم و سالهاست که عملکرد کلیه را پی گیری می کنم، چند وقتی است که کراتینین خونم بالا رفته و به 1.5 رسیده. لطفا من را راهنمایی کنید.

این بالا رفتن کراتینین دلایلی مختلفی می تواند داشته باشد. می تواند ناشی از مصرف داروهای کنترل قند باشد. این بالا رفتن می تواند ناشی از خود دیابت هم باشد که همراه با علائم آزمایشگاهی دیگری هم هست. حتما به پزشک خود مراجعه کنید.

من نارسایی کلیوی دارم آیا می توانم واکسن کرونا تزریق کنم؟

بله مشکلی ندارد. بیماران دیالیزی برخی واکسن ها مثل هپاتیت را حتما باید تزریق کنند. از آنجایی که کرونا یک بیماری مزمن است، توصیه می شود که حتما واکسن کووید را تزریق کنید.

آیا ممکن است که دربیماری های پیشرفته روماتیسمی، درگیری کلیوی پیش نیاید؟

بله همه بیماری های روماتیسمی لزوما کلیه را درگیر نمی کنند.

من فردی 62 ساله هستم که فشار خون دارم. سونوگرافی کلیه انجام دادم و نوشته اند که ضخامت و سایز کلیه هایم کم شده است، آیا این نشان دهنده نارسایی کلیوی است؟

بله می تواند مراحل اولیه نارسایی کلیوی باشد. حتما به پزشک کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید.

دکتر آنلاین پزشک آنلاین

در مدافون در هر ساعتی از شبانه روز می توانید از بهترین پزشکان آنلاین کشور، مشاوره دریافت کنید.

آشنایی با دکترهای آنلاین مدافون

به این مطلب چه امتیازی می دهید؟

متوسط امتیاز: 4.9 / 5. تعداد امتیازدهندگان: 541

هنوز کسی امتیازی ثبت نکرده است

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاوره پزشکی و روانشناسی بدون اینترنت

در صورتی که نیاز به دریافت مشاوره تلفنی از پزشک یا روانشناس دارید اما اینترنت شما قطع یا بسیار کند است با شماره پشتیانی مدافون 09202145521 تماس حاصل فرمایید.