برونشیت، حاد و مزمن

علائم برونشیت ممکن است سه تا چهار روز بعد از بهبود یک سرماخوردگی سخت ظاهر شود. در این بیماری سرفه ها ابتدا کوتاه و خشک هستند و بعد کم کم خلط دار می شوند. برونشیت وقتی ظاهر می شود که لوله های برونش ملتهب می شوند. کار این لوله ها رساندن هوا به عمق ریه هاست. وقتی این التهاب اتفاق می افتد، پوشش داخلی برونش ها ضخیم تر شده و در نتیجه راه های تنفسی تنگ و نفس کشیدن سخت می شود.

در واقع حمله های سرفه و  خلط، تلاش بدن برای خارج کردن  خلط و ترشحات از داخل لوله های برونش است. درست است که سرفه های برونشیت ممکن است خیلی آزاردهنده باشد اما این حالت معمولا بین دو تا سه هفته بیشتر طول نمی کشد. اگر وضعیت عمومی بدن خوب باشد، خیلی طول نمی کشد که برونشیت درمان شود. در 90 درصد موارد برونشیت به دلیل یک ویروس ایجاد می شود. محرک هایی مانند دود سیگار، قلیان، مه، مواد شیمایی که در پا ک کننده های خانگی وجود دارند و حتی دود و گرد و غبارهای محیط هم می تواند موجب بروز برونشیت های حاد شود.

هنگامی که بعد از یک سرماخوردگی با علائمی مانند خستگی، خس خس سینه، تنگی نفس و احساس فشار در قفسه سینه مواجه می شوید، باید به برونشیت شک کنید. در هنگام بروز این علائم حتما به پزشک متخصص ریه مراجعه کنید. این علائم خصوصا در افراد سیگاری بیشتر است. حتما اقدام به ترک سیگار کنید تا برونشیت شما تبدیل به برونشیت مزمن نشود.

متخصصان ریه

در صورت نیاز به مشاوره با پزشک متخصص و فوق تخصص ریه، در مدافون، وارد لینک زیر شوید:

دکتر آنلاین ریه

برونشیت چیست؟

همان طور که در بالا گفته شد، برونشیت التهاب یا عفونت برونش ها یا مجاری راه های هوایی است. به زبان ساده، برونش ها، لوله هایی هستند که هوا را از دهان و بینی به ریه ها وصل می کند. برونشیت می تواند حاد یا مزمن باشد.

برونشیت حاد

بیشتر شبیه به یک سرماخوردگی است که البته دارای علائم سرفه، تنگی نفس و خلط است. این نوع از برونشیت بیشتر زمینه های عفونی دارد.

برونشیت مزمن

در این برونشیت، بیمار سه ماه متوالی در سال، خلط دارد و در دو سال این حالت تکرار شده است. معمولا خلط با سرفه و تنگی نفس هم همراه است. این بیماری یکی از انواع بیماری های مزمن انسداد ریوی یا COPD است.

برونشیت حاد مزمن

سیگار شایع ترین علت برونشیت مزمن است. هر چند که نایژک های افراد مبتلا به برونشیت مزمن، می توانند ابتدا توسط عفونت های ویروسی و باکتریایی نیز مورد آسیب قرار گیرند اما کشیدن سیگار، این وضعیت را تشدید و مزمن می کند.

در کشور ما به دلیل وجود آلودگی هوا، مصرف بالای سیگار متاسفانه آمار بیماری برونشیت بالا است و  بعد از سرطان ها، تصادفات و بیماری های قلبی یکی از علل اصلی مرگ و میر، بیماری های ریوی و شایع ترین آن برونشیت مزمن است.

در مقاله زیر در مدافون به پرسش های رایج شما به بیماری های رایج تنفسی پاسخ داده ایم.

تفاوت آسم، پنومونی (ذات الریه) و برونشیت

آسم یک بیماری گرفتگی راه های هوایی به صورت برگشت پذیر است. بیماری پنومونی عفونت راه های هوایی است. در بیماری برونشیت مزمن، آسیب یا التهاب در راه های هوایی اتفاق می افتد. همه این بیماری ها ممکن است علائم یکسانی مانند سرفه، تنگی نفس و… داشته باشند اما علل و نوع و محل درگیری آنها در ریه متفاوت است.

دکتر محمد مهرنیا در مقاله جداگانه ای درباره آسم به طور کامل توضیح داده است. مطالعه آن را به شما توصیه می کنیم:

تشخیص برونشیت مزمن

با توجه به شرح حال بیمار که آیا علائم سرماخوردگی داشته است یا خیر، در معرض استنشاق مواد سمی و خطرناک بوده یا خیر، محل کار و مصرف دخانیات و… ابتدا حاد یا مزمن بودن برونشیت مشخص می شود. در این بیماری معاینه ریه هم اهمیت فراوانی دارد.

برای تشخیص برونشیت مزمن، همان طور که گفته شد، داشتن سه ماه متوالی سرفه و خلط به مدت دو سال، در نظر گرفته می شود.

برای تشخیص اینکه آیا برونشیت مزمن تبدیل به یک بیماری مزمن ریوی شده است، یک تست تنفس که در مطب ها و کلینیک ها به آسانی قابل انجام است، انجام می شود. بیمار، یک فوت در دستگاه انجام می دهد و با عددی که دستگاه نشان می دهد می توان ابتلا به این بیماری را برای بیمار تشخیص داد.

در مواردی عکس از ریه هم ممکن است نیاز باشد. در موارد خاصی هم ممکن است سی تی اسکن نیاز باشد.

عوامل خطر برونشیت

برونشیت حاد معمولا قرار گرفتن در معرض یک عامل آسیب رسان به صورت حاد خود را نشان می دهد. مثلا

  • ابتلا به یک عفونت ویروسی یا باکتریایی
  • قرار گرفتن در معرض یک ماده سمی و آلوده مانند گاز ناشی از ترکیب وایتکس و جوهر نمک
  • مواد شیمیایی صنعتی

برونشیت مزمن قرار گرفتن در معرض یک ماده آسیب رسان به صورت حاد است. مثلا

  • مصرف دخانیات، سیگار، قلیان و یا سایر مواد آلوده استنشاقی (در 90 درصد موارد علت ابتلا به برونشیت مزمن این مورد است.)
  • قرار گرفتن در معرض گرد و خاک زیاد
  • کار در مکان های صنعتی خاص یا معادن
  • قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا به مدت طولانی

علائم برونشیت

در برونشیت حاد و مزمن علائم زیر وجود دارد:

  • سرفه
  • تنگی نفس در هنگام فعالیت یا در حالت نشسته
  • صدای خس خس ریه
  • خلط چرکی یا خونی (در برونشیت حاد ممکن است سرفه بدون خلط باشد)
  • درد قفسه سینه ناشی از سرفه
برونشیت

برونشیت در کودکان

متاسفانه نوزادان و کودکان زیر 1 سال، به دلیل عفونت های ویروسی به برونشیت مبتلا می شوند. در مواردی نیاز به مصرف آنتی بیوتیک در برونشیت حاد وجود دارد. برونشیت در کودکان ممکن است که آنها را در سنین مدرسه مستعد آسم و یا خس خس سینه کند.

داروهای گیاهی مناسب برای برونشیت

برخی گیاهان مانند آویشن یا پونه از گیاهانی هستند که گفته می شود که خواص ضدسرفه دارند. این گیاهان نباید خودسرانه و بدون تشخیص علت سرفه مصرف شوند. اگر بدون تشخیص بیماری، سرفه را از بین ببریم، درمان سخت تر می شود.

پس از تشخیص بیماری و درمان اصلی بیماری ممکن است که در مواردی از مواد غذایی مانند عسل برای کاهش سرفه استفاده شود.

در مصرف داروهای گیاهی، ممکن است که شما حساسیت های خود را نسبت به داروهای گیاهی مثلا پونه ندانید و با مصرف آن، دچار سرفه شدیدتر بشوید. علاوه بر این همیشه در مورد داروهای گیاهی، دوز مناسب نیاز به مشورت با پزشک دارد.

درمان برونشیت

اگر عوامل عفونی در بروز برونشیت (bronchitis) نقش داشته باشند، برای درمان آن، از آنتی بیوتیک استفاده می شود و اگر عوامل باکتریایی نقش داشته باشند، مواردی مانند استفاده از بخور، مصرف مایعات، استراحت نسبی، قرار نگرفتن در معرض مواد آلوده، تحریک کننده و بوهای مختلف به بیمار توصیه می شود.

برای کم کردن علائم بیماری هم از داروهای ضدسرفه نیز استفاده می شود.

در برونشیت مزمن، باید عامل ایجاد کننده این بیماری مانند سیگار، آلودگی هوا، مواد آلوده در محیط کار حذف شود.

راه های پیشگیری از برونشیت

  • استفاده از ماسک های قوی
  • مصرف مایعات فراوان
  • ترک سیگار
  • دوری کردن از جمع هایی که در آنها سیگار کشیده می شود
  • تنظیم شدت فعالیت ورزشی
  • انجام مداوم ورزش

سوالات پزشکی در خصوص برونشیت

خانم دکتر، من موقع ورزش کردن دچار سرفه های نسبتا شدید می شوم آیا می تواند ناشی از برونشیت باشد؟

در هنگام ورزش کردن ریه ها، هوای بیشتری وارد و خارج می کنند و این موضوع باعث می شود که اگر التهابی در ریه وجود دارد، خود را بیشتر نشان دهد. به طور کل هر نوع بیماری تنفسی با دویدن می تواند تشدید شود. گاهی آسم ناشی از ورزش هم وجود دارد و در کسانی که ورزش می کنند، تنگی نفس رخ می دهد. اما اگر شما به طور روزانه هم سرفه و یا خلط دارید و در هنگام ورزش تشدید می شود، می تواند نشانه برونشیت مزمن باشد. اگر که سیگار هم می کشید، لازم است که حتما به پزشک مراجعه کنید.

خانم دکتر مدتی است که من دچار سرفه شدم و علائم دیگری هم ندارم. چه کار باید بکنم؟

اگر دچار سرفه های ناگهانی و طولانی شده اید و علت آن هم مشخص نیست، درمان خودسرانه شروع نکنید و برای درمان و تشخیص علت آن حتما به پزشک مراجعه کنید.

خانم دکتر من چند سال هست که سیگار می کشم. اگر سیگار را قطع کنم، علائم سرفه و خلط برطرف می شود؟

مصرف دخانیات علاوه بر مشکلات ریوی می تواند موجب بروز مشکلات قلبی هم بشود. در هر مرحله ای از بیماری های دستگاه تنفسی، قطع مصرف سیگار کمک به بهبود و درمان آن بیماری می کند.

آیا با ترک سیگار، ریه من به ریه یک شخص عادی بر می گردد؟

بستگی به تعداد سالهای مصرف و میزان مصرف روزانه سیگار دارد. این طور متصور هستیم که اگر مدت 15 تا 20 سال باشد که سیگار ترک شده است، ریه می تواند به حالت قبلی و سالم خود برگردد. البته این موضوع به سنی که سیگار قطع می شود هم ارتباط دارد. ما تا سن 30-32 سالگی رشد ریه را داریم و بعد از آن در سن 40 سالگی به بعد، افت سالیانه ریه به دلیل سن را داریم. وقتی دخانیات مصرف می شود این افت سالیانه افزایش پیدا می کند.

من یک سال است که سیگار را ترک کرده ام و دچار عفونت ریه شده ام اما هنوز خلط دارم، لطفا من را راهنمایی کنید.

همان طور که قبلا هم گفته شد، بهبود پس از ترک سیگار، به سالها و میزان مصرف روزانه آن بستگی دارد اما به هر حال از بین رفتن خلط، به سرعت رخ نمی دهد. می توانید به پزشک مراجعه کنید و در صورت صلاحدید پزشک، داروهای ضدالتهابی مصرف کنید تا این سیر سریع تر طی شود.

دکتر آنلاین پزشک آنلاین

در اپلیکیشن مدافون، شما می توانید در هر ساعتی از شبانه روز از بهترین پزشکان به صورت آنلاین مشاوره پزشکی دریافت کنید.برو به لیست دکترهای آنلاین مدافون

اگر درباره برونشیت سوال و یا نظری دارید در قسمت نظرات، آن را ثبت کنید. سعی می کنیم از پزشکان متخصص مدافون سوالات شما را بپرسیم.

به این مطلب چه امتیازی می دهید؟

متوسط امتیاز: 4.9 / 5. تعداد امتیازدهندگان: 523

هنوز کسی امتیازی ثبت نکرده است

این مقاله توسط تیم تحریریه مدافون تهیه شده است. مقالات این وب سایت پس از تهیه توسط پزشکان و روانشناسان بررسی و تایید می شود. با این حال به یاد داشته باشید که این مقالات صرف جهت آگاهی و افزایش معلومات شما تهیه شده است.
برای درمان حتما به پزشک یا روانشناس مراجعه نمایید. در صورتی که تمایل به دریافت مشاوره پزشکی و روانشناسی به صورت آنلاین دارید، به لینک زیر مراجعه کنید.

مشاوره آنلاین پزشکی مشاوره آنلاین روانشناسی

2 دیدگاه دربارهٔ «برونشیت، حاد و مزمن»

  1. محمد جواد خلیفه

    سلام پسر من ۸ سالشه ابزیش بینی وعطسه زیاد وسرفه های شبانه دارد متخصص بردم گفت برونشیت آنتی بیوتیک داده چند روز خوب بود بعد ده روز دوباره همون جوری شده من چی کار کنم بچه ام خوببشه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *