سکته مغزی، علائم، علل و درمان

هر گونه انسداد یا قطع جریان خون در بافت مغز، سکته مغزی نامیده می‌شود. در واقع اگر خون به بافتی از مغز نرسد، سکته مغزی اتفاق می‌افتد. بسته به اینکه کدام قسمت از مغز، شریان یا رگ خونی، دچار آسیب شود، علائم سکته مغزی متفاوت است. سکته مغزی در کشورهای در حال توسعه دومین علت مرگ و میر و ناتوانی است. به همین علت اهمیت فراوانی دارد که بتوان از بروز سکته مغزی پیشگیری کرد. در ایران سالیانه 80 تا 100 هزار سکته مغزی اتفاق می‌افتد.

این مقاله توسط دکتر میلاد دودانگه بررسی و تایید ‌شده‌است.

سکته ایسکمیک یا انسدادی

در این نوع سکته،  بر اثر یک لخته که می‌تواند از قلب یا رگ‌های گردن کنده شده باشد، رگ مغز مسدود می‌شود. این نوع سکته ها ناشی از نارسایی جریان خون است.

پارگی یک رگ یا شریان یکی دیگر از دلایل سکته مغزی و از کار افتادن قسمتی از مغز است. در این حالت قسمتی از مغز از کار می‌افتد و معمولا بر اثر فشار خون رخ می‌دهد. بنابراین به قطع جریان خون به یک قسمت از مغز، سکته مغزی می گوییم.

اهمیت سکته مغزی در این است که بافت مغز به سادگی قابل ترمیم نیست. در سکته مغزی، به ازای هر دقیقه چندین میلیون سلول مغزی از بین می رود. بنابراین خیلی اهمیت دارد که در سه ساعت اولیه بروز سکته مغزی فرد را به مراکز درمانی برسانیم.

سکته مغزی

 عوامل خطر سکته مغزی

ریسک فاکتورها یا عوامل خطر سکته مغزی این موارد هستند. برخی از این موارد قابل تغییر و اصلاح نیستند اما برخی دیگر هستند.

سن

با بالا رفتن سن، احتمال بروز سکته مغزی افزایش پیدا می‌کند.

جنسیت

بروز سکته مغزی در آقایان بیشتر است.

نژاد

سکته مغزی در نژاد آفریقایی و آسیایی بیشتر است.

ژنتیک

بعضی بیماری‌های ژنتیکی موجب سکته مغزی می‌شوند.

بالا بودن هموسیستئین Homocysteine

پارامتری مهمی است که با بررسی نتایج آن می‌توان احتمال بروز بیماری‌های عروق محیطی، کرونری و مغزی را پیش‌بینی کرد.

فشار خون بالا

با کنترل فشار خون می‌توان ریسک سکته مغزی را کاهش داد.

مشکلات قلبی

مشکلات ریتم قلب یکی از عوامل شایع بروز سکته های مغزی است. مشکلات نارسایی قلب، تنگی دریچه قلب، مشکلات دیواره قلبی و عمل قلب باز از مواردی هستند که می‌تواند موجب سکته مغزی شود.

وزن بالا

بالا بودن BMI (شاخص توده بدنی) ریسک دیابت، فشار خون و چربی را بالا می برد.

ما در مقاله زیر به‌طور مفصل به موضوع کاهش وزن و شاخص توده بدنی پرداخته‌ایم: همه چیز درباره کاهش وزن

کم تحرکی

ورزش نکردن و کم تحرکی می‌تواند موجب اضافه وزن و سایر مشکلاتی شود که بروز سکته مغزی را تشدید می‌کند.

دیابت

دیابت نوع 1 و 2 از عوامل خطر بروز سکته های مغزی هستند.

بالا بودن چربی خون

چربی خون بالا هم از فاکتورهای خطر بروز سکته مغزی است.

در مقاله زیر دکتر راحله سادات سجادی نیا، متخصص قلب و عروق توضیحات دقیقی در خصوص چربی خون داده است. مطالعه آن را به شما توصیه می کنیم: چربی خون بالا

مصرف سیگار و تنباکو

با قطع مصرف سیگار، خطر بروز سکته های مغزی 2-3 برابر کاهش پیدا می‌کند. منظور از سیگار، مصرف سیگار یا قرار گرفتن  در معرض دود سیگار است.

مشکلات عفونی

مشکلات عفونی مانند عفونت ناشی از کرونا و یا آنفولانزا خطر سکته های مغزی را افزایش می‌دهد. توصیه می‌شود که افرادی که در خطر سکته های مغزی هستند حتما واکسن آنفولانزا را تزریق کنند.

علائم سکته مغزی

سکته مغزی به صورت حاد شروع می‌شود. یعنی چند روز یا هفته طول نمی‌کشد که مشخص شود بلکه به صورت یک دفعه اتفاق می‌افتد. بسته به اینکه سکته مغزی در کدام قسمت مغز اتفاق افتاده باشد، علائم آن متفاوت است. سکته مغزی حتی می‌تواند بدون علائم پر سر وصدا باشد. علائم سکته مغزی شامل این موارد است:

  • کج شدن دهان
  • ضعف یا فلج شدن یک طرف بدن
  • اختلال در تکلم و یا فهم و درک کلمات
  • تاری دید و دوبینی
  • سرگیجه
  • عدم تعادل
  • اختلال ادراری همراه با علائم دیگر
  • فلج زبان
  • اختلال بلع
  • انحراف و یا لرزش چشم
  • اختلالات حسی حرکتی
  • کاهش سطح هوشیاری

اقدامات درمانی هنگام بروز سکته مغزی

بسیاری از سکته های مغزی هنگام بیدار شدن از خواب رخ می‌دهد. در هنگام بروز سکته های مغزی باید با اورژانس تهران با شماره 115 تماس بگیرید. در این شرایط خصوصا اگر زیر 3 ساعت از بروز سکته مغزی بیشتر نگذشته باشد، بیمار به یکی از بیمارستان های دولتی منتقل می‌شود. (معمولا بیمارستان های خصوصی داروهای ضدلخته را ترزیق نمی‌کنند.)

با ورود بیمار به بیمارستان قند خون اون گرفته شده و سی تی اسکن انجام می‌شود. در مواردی که کمتر از 3 ساعت از بروز سکته گذشته باشد طی شرایط خاص از داروهای ضدلخته استفاده می‌شود. با گذشت 3 ساعت، اگر زیر 6 ساعت از بروز سکته نگذشته باشد، ممکن است که با تشخیص لخته توسط سی تی آنژیو، لخته از بدن بیمار خارج شود.

البته تزریق داروی ضدلخته احتمال بروز خونریزی مغزی را نیز به همراه دارد اما با این حال خطر این خونریزی مغزی از سکته مغزی ای که برای بیمار اتفاق افتاده کمتر است.

بنابراین خیلی اهمیت دارد که پس از بروز سکته مغزی بلافاصله بیمار به مراکز درمانی منتقل شود.

سکته های گذرای مغزی یا TIA

علائم این نوع سکته ها معمولا بین 2 تا 24 ساعت از بین می رود. مثلا شل شدن دست و مشکل در تکلم رخ می‌دهد اما علائم آن از بین می رود. بسیار مهم است که این بیماران حتما به مراکز درمانی مراجعه کنند. انجام نوار قلب، اکوی قلب، سونوگرافی عروق گردن، استفاده از هولتر 24 ساعته، بررسی فاکتورهای انعقادی و… از مواردی است که در این بیماران مورد بررسی قرار می‌گیرد. از آنجایی که این بیماران در ریسک سکته مغزی مجدد قرار دارند با پیشگیری های انجام شده، جلوی آن گرفته می‌شود.

دکتر نگار اسماعیلی | درباره سکته‌های مغزی خفیف بیشتر بخوانید.

سوالات پزشکی سکته مغزی

آیا با انجام MRI می‌توان از وضعیت مغز و بروز سکته مغزی مطلع شد؟

نیازی نیست که همه ام آر آی انجام دهند. اما در شرایطی که شخص دچار سردردهای خاص می‌شود، دچار MS ویا نیاز به بررسی ساقه مغز باشد، نیاز به انجام MRI  است.

آیا سکته مغزی الگوی وراثتی قوی دارد یا عوامل خطر در آن اثر بیشتری دارد؟

عوامل خطر مانند مشکلات قلبی، مصرف سیگار، دیابت، چربی و فشار خون اثر بیشتری نسبت به وراثت دارد.

پدر بنده یک ماه پیش سکته مغزی کرده است و هنوز دارای درگیری ست راست بدن هستند، راه رفتن ندارند و صحبت کردن ایشان نیز نامفهوم است برای درمان باید چکار کنیم؟

در ماه‌های اول پس از سکته مغزی فیزیوتراپی و کاردرمانی باهم نیاز می‌باشد
تمرینات کششی سکته مغزی و حرکت اندام‌ها برای جلوگیری از اسپاسم انجام شود و حرکات قدرتی برای تقویت اندام‌ها نیاز است،
برای درمان صحبت کردن به گفتاردرمانی مراجع کنید
همچنین در 3 ماه ابتدایی برنامه توانبخشی فشرده انجام دهید.

هفته ای چند جلسه توانبخشی برای بیمار سکته مغزی مناسب می‌باشد و در روند درمان مناسب است؟

 این سوال بستگی به علائم بیمار و شدت و وسعت ناحیه ی سکته ی مغزی دارد اما برای سکته مغزی با شدت متوسط اصولا هفته ای 3 جلسه توانبخشی مناسب می‌باشد و اگر علائم سکته مغزی شدید را دارند باید هر روز جلسات درمانی سکته مغزی را داشته باشند.

اگر شما هم تجربه ای درباره سکته مغزی در اطرافیان خود دارید در قسمت نظرات، خوشحال می شویم که دیدگاه خود را ثبت کنید.

دکتر مغز و اعصاب

در اپلیکیشن مدافون در هر ساعتی از شبانه روز می‌توانید با بهترین متخصصان مغز و اعصاب کشور مشاوره آنلاین دریافت کنید. برو به لیست متخصصان مغز و اعصاب مدافون

به این مطلب چه امتیازی می دهید؟

متوسط امتیاز: 5 / 5. تعداد امتیازدهندگان: 1

هنوز کسی امتیازی ثبت نکرده است

این مقاله توسط تیم تحریریه مدافون تهیه شده است. مقالات این وب سایت پس از تهیه توسط پزشکان و روانشناسان بررسی و تایید می شود. با این حال به یاد داشته باشید که این مقالات صرفا جهت آگاهی و افزایش معلومات شما تهیه شده است.برای درمان حتما به توصیه و تجویز پزشک یا روانشناس خود عمل کنید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*