قولنج نوزادی

کولیک نوزاد یا قولنج نوزادی چیست؟ علائم و راه های درمان آن

کولیک نوزاد، شایع ترین دل درد شیرخواران و کودکان است که معمولاً از هفته دوم تولد آغاز شده و تا حداکثر ۶ ماهگى ادامه مى یابد. کولیک نوزاد یا Baby colic نوعی دل درد یا قولنج شیرخواری است که حدود10 الی 40 درصد نوزادان شیرخوار به آن مبتلا می شوند.

هنوز علت اصلی بروز کولیک در نوزادان به صورت دقیق مشخص نیست، اما با توجه به یافته های پزشکی استرس و اضطراب مادر تاثیر مستقیم بر روی نوزاد و ایجاد کولیک دارد. از این رو یکی از توصیه های پزشکان برای درمان کولیک، کاهش میزان استرس و اضطراب مادران می باشد.

جهت مشاوره با دکتر محمد مهرنیا، پزشک عمومی مدافون کلیک کنید.

علائم کولیک در نوزادان چیست؟

طبق قانون 3، اگر نوزادی حداقل سه ساعت در روز، حداقل سه روز در هفته یا حداقل سه هفته درحال گریه کردن یا جیغ زن باشد، دچار کولیک شده است. این گریه ها عموما اواخر عصر و یا اوایل شب شروع می شود و حالت بی قراری به نوزاد می دهد.

اما دقت داشته باشید که تمامی گریه ها و بی قراری های کودک نشانه کولیک نمی باشد و بسیاری از مشکلات گوارشی، ادراری، اگزما و ... نیز می توانند عامل ایجاد گریه در کودکان باشند. از این رو بهتر است ابتدا به پزشک مراجعه کرده و کودک را تحت معاینه دقیق قرار دهید.

برخی از خصوصیات کولیک نوزاد به شرح زیر است:

  • گریه شدیدی که بیشتر شبیه به جیغ زدن یا نشان‌دهنده درد فراوان است
  • گریه بدون هیچ دلیل مشخصی؛ بر خلاف گریه برای نشان دادن گرسنگی یا نیاز به عوض کردن پوشک
  • پریشانی فراوان نوزاد حتی پس از تمام شدن گریه
  • زمان‌بندی مشخص، اغلب عصرها
  • تغییر رنگ صورت؛ نظیر سرخ شدن صورت یا رنگ‌پریدگی پوست دور دهان
  • تنش بدنی؛ نظیر کشیدگی در پاها یا سفت شدن آن‌ها، سفت شدن بازوها، گره کردن مشت‌ها، قوس کردن کمر یا فشار در ناحیه شکم

کولیک نوزاد معمولا از چه سنی شروع می شود و کی تمام می شود؟

کولیک می‌تواند از هفته دوم تولد شروع شود و تا حدود شش هفتگی به اوج خود برسد. در اکثر مواقع کولیک یا قولنج نوزاد تا 3 الی 4 ماهگی از بین می رود، اما در برخی موارد این بیماری تا 6 و حتی 9 ماهگی به همراه نوزاد خواهد بود.

جهت مشاوره با دکتر محمد سبحانی، فوق تخصص گوارش و کبد کودکان مدافون کلیک کنید.

علت بروز کولیک در نوزاد چیست؟

متخصصان هنوز دلیل خاصی برای بوجود آمدن کولیک در نوزادان کشف نکرده‌اند. با این حال به نظر می رسد برخی عوامل در بروز کولیک نقش داشته باشند، این عوامل عبارتند از:

  • سیستم گوارش تکامل نیافته
  • عدم تعادل در باکتری‌های سالم روده
  • آلرژی یا حساسیت
  • رفلاکس معده
  • بلعیدن هوا در هنگام تغذیه
  • سبک زندگی و رژیم غذایی مادر
  • استرس یا اضطراب خانوادگی

آیا مواد غذایی خاصی که مادر مصرف می کند موجب کولیک در نوزاد می شود؟

مطالعات نشان می هد که مواد غذایی مصرفی توسط مادر، تاثیر مستقیم بر ایجاد کولیک در نوزادان دارد. طبق این مطالعات مصرف گروه‌های غذایی آلرژی‌زا مانند: گندم، سویا، تخم‌مرغ، بادام ‌زمینی، ماهی و لبنیات توسط مادر موجب تشدید کولیک کودک می‌شوند. به نظر می‌رسد با مصرف این منابع غذایی سطح فاکتور IgE و بعضی فاکتورهای التهابی در بدن مادر افزایش یافته و از طریق شیر به کودک منتقل می‌شوند.

همچنین بعضی مطالعات نشان می‌دهند مصرف روغن ماهی به عنوان منبع اصلی امگا 3 از ایجاد واکنش‌های التهابی در بدن مادر جلوگیری کرده و ممکن است در کاهش دل درد نوزاد نیز موثر باشد.

چه زمانی برای درمان کولیک باید به پزشک مراجعه کرد؟

بسیاری از مادران علی الخصوص مادران جوان با شنیدن صدای گریه نوزاد خود بسیار نگران و بی قرار می شوند. اما باید بگوییم که طبق نظریه متخصصان اطفال، گریه نوزادان امری کاملا طبیعی بوده که به منظور برقراری ارتباط او با دنیای اطراف و برآوردن نیازهای روزانه او صورت می گیرد.

گریه های نوزاد تنها زمانی اهمیت می یابد که از حد معمول بیشتر بوده و علائم دیگری به همراه خود داشته باشند. همانطور که پیش تر گفته شد گریه های شدید و طولانی نشان دهنده کولیک یا دل درد نوزاد می باشد. اگر نوزاد شما در کنار گریه های طولانی خود، علائم دیگری از کولیک را دارا بود، حتما به پزشک مراجعه نمایید.

راه های درمان کولیک نوزاد چیست؟

جالب است بدانید که تا به امروز راه درمان واقعی و صد درصد برای کولیک وجود ندارد. اما راه ها و داروهایی برای کاهش درد کولیک و درمان قولنج نوزاد وجود دارد که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت:

درمان خانگی کولیک یا قولنج نوزادی

  • حتما اواسط و اواخر شیرخوردن، آروغ نوزاد را بگیرید.
  • هرگز بیش از حد به نوزاد شیر ندهید.
  • شکم نوزاد را با روغن زیتون و یا بادام تلخ به صورت دورانی ماساژ دهید.
  • هرگز بخاطر آرام کردن نوزاد به او شیر ندهید.
  • صداهایی مانند: صدای سشوار و یا جارو برقی که تداعی کننده صدای شکم مادر است برای او پخش کنید.
  • استرس و اضطراب مادر را تا حد امکان کاهش دهید.
  • کیسه آب گرم را روی شکم نوزاد قرار دهید.
  • نوزاد را در آغوش بگیرید.

درمان دارویی کولیک

این روزها در بازار داروهایی تحت عنوان دارو کولیک به فروش می رسد. این داروها عموما از عصار رازیانه، شوید و عصاره نعنا تهیه شده و هیچگونه تاییده ای از FDA ندارند. با توجه به مطالعات صورت گرفته، این داروها 30 الی 40 درصد اثر بخش بوده و در برخی نوزادان درد کولیک را آرام می نماید. اما از آنجایی این ترکیبات گیاهی هیچگونه تاییده ندارند، مصرف آن ها به صورت سرخود توصیه نمی شود. تحقیقات نشان می دهدکه برخی نوزادان با مصرف این داروها دچار رفلاکس معده و یا آلرژی می شوند. چرا که عصاره نعنا و شوید با شیر ترکیب شده و موجب دل درد، التهاب معده و ریفلاکس آن می شود.

البته داروهای دیگر تحت عنوان داروهای پروبیوتیک در بازار وجود دارند که تا 30 درصد توانسته اند به دل درد کودکان کمک کنند.

جهت مشاوره با متخصصان گوارش کودکان کلیک کنید.

منبع: دکتر محمد مهرنیا پزشکی عمومی

امتیاز دهی

امتیاز: 100% - 1 نفر

100%

نفر