ذائقه و تغذیه کودکان

ذائقه و تغذیه کودکان

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گزارش داد:به خانواده ها توصیه می شود ذائقه سازی سالم را از همان ماه‌های ابتدایی که کودک با غذای سفره آشنا می‌شود، آغاز کنند.

عادت دادن ذائقه کودکان به غذاهای کم نمک باعث می شود که آنها در بزرگسالی از بیماری فشار خون در امان باشند. اما کودکان در سالهای مختلف زندگی شان به حجم و نوع غذاهای متفاوتی نیاز دارند.

اگر میخواهید درباره تب در کودکان بدانید این مقاله را مطالعه کنید.

 

تغذیه کودک در بدو تولد

بهترین غذا برای نوزادان پس از تولدشیر مادر است، و کودک باید حداقل تا ۲۱ ماهگی از شیر مادر درکنار غذاهای دیگر تغذیه کند. البته اگر مادر شیر داشته باشد و کودک همچنان به خوردن شیر مادر علاقه مند باشد میتوان این زمان را طولانی تر کرد. تا ۶ ماهگی کودک تنها به شیر مادر برای تغذیه احتیاج دارد، بنابراین تا این زمان تغذیه ی مادر بسیار مهم است و باید حتما پروتئین، ویتامین، آهن و سایر مواد مغذی را در رژیم خود بگنجاند.در این دوران کودک حتی به آب نیز نیاز ندارد. به گفته متخصصان اطفال، شانس مرگ و میر ناشی از اسهال کودک، عفونت‌های تنفسی و سایر عفونت‌ها در شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، کمتر از شیرخوارنی است که با شیرخشک تغذیه می‌کنند.

تغذیه کودک در 6 ماهگی

در حدود ۶ ماهگی می توان آب میوه ها را در فنجان های ته پهن و صاف، جرعه جرعه به کودک نوشانید. نوشیدن به کمک فنجان از فساد زودرس دندان ها در شیرخواران پیشگیری می کند. از این سن کم کم با تهیه فرنی، سوپ و... می توان کودک را با طعم های مختلف آشنا کرد.

تغذیه در 6 ماهگی

تغذیه کودک 1 تا 5 ساله

شیرخواران از یک سالگی به بعد، علاوه بر غذاهایی که خوردنشان را در سال اول زندگی یاد گرفته اند، باید از غذای سفره خانواده نیز استفاده کنند. این کودکان رشد سریع دارند و مقاومت کافی در مقابل بسیاری از بیماری ها را هم ندارند و دندان هایشان نیز کامل نشده است. بنابراین باید در غذا دادن به آن ها، 3 شرط اساسی زیر را رعایت کرد:

  • غذاهای کم حجم
  • پر انرژی
  • زود هضم

علاوه بر این، میزان رشد و فعالیت کودکان در سنین یک تا دو سالگی با کودکان سه ساله و بیشتر با هم فرق دارد و باید هنگام تغذیه آنان، این موضوع را نیز در نظر گرفت.

اگر می خواهید درباره اسهال در کودکان بیشتر بدانید این مقاله را مطالعه کنید.

تغذیه کودك یک تا دو سال

همان طور که گفته شد، این کودك رشد سریع و فعالیت زیاد دارد و در نتیجه به غذای بیشتر نیاز دارد. ولی از سوی دیگر حجم معده اش کم و دندان هایش نیز کامل نیست، لذا لازم است در تغذیه او به نکات زیر توجه کنید:

  • علاوه بر استفاده از شیر مادر، ۵ تا ۶ بار در شبانه روز به او غذا بدهید.
  • غلاتی که کودك قدرت جویدن آن ها را دارد مانند برنج به صورت کته های مختلف مخلوط با سبزی ها، حبوبات و گوشت های نرم به او بدهید.
  • اگر کودك مبتلا به یبوست است در تهیه سوپ او، علاوه بر سبزی ها (سیب زمینی، هویج، کدو، فلفل سبز، سبزی های برگی و ...) از برگه هلو، زردآلو و آلو به مقدار کم استفاده کنید. اگر کودک دچار اسهال است، میتوانید در این مقاله درباره این بیماری اطلاعات بیشتر کسب کنید.
  • غذای کودك را تمیز و کاملا" پخته تهیه کنید و پس از خنک کردن به او بدهید.
  • باقیمانده غذا را در یخچال و یا فریزر نگه داری کنید
  • به کودك کمک کنید خودش غذا بخورد و اطمینان حاصل کنید که فقط آب خورش و آب گوشت را نخورد.
  • بهتر است که در غذای کودک از نمک، ادویه و یا چاشنی های دیگر به مقدار کم استفاده کنید.
  • به غذای کودك کمی روغن مایع یا کره اضافه کنید تا مقوی تر شود.
  • وقتی می خواهید گوشت، مرغ یا ماهی به کودك بدهید، آن را تکه تکه کرده و استخوان ها و تیغ های آن را بگیرید.
  • مایعات را همیشه با قاشق یا فنجان به او بدهید.

برای دریافت مشاوره پزشکی از دکتر آنلاین کودکان کلیک کنید.

تغذیه کودك سه تا پنج سال

بعد از دو سالگی با آهسته شدن رشد، اشتهای کودك هم کاهش می یابد. از این موضوع نگران نباشید. با توجه به روند رشد کودك تقاضا برای دریافت غذا نیز تغییر می کند. هر چند میزان دریافت انرژی از یک غذا تا غذای دیگر متفاوت است اما کل غذای دریافتی روزانه کودك ثابت است. کودك در یک سالگی به ۱۰۰۰ کیلو کالری و در ۳ سالگی به ۱۳۰۰ کیلوکالری انرژی نیاز دارد البته نیاز به انرژی کودکان براساس میزان فعالیت فیزیکی آن ها متفاوت است.

تغذیه کودک 3 سال

برنامه غذایی مناسب کودك

در برنامه غذایی کودك باید از ۵ گروه غذایی اصلی یعنی گروه نان و غلات، میوه ها، سبزی ها، شیر و لبنیات و گروه گوشت و جایگزین های آن استفاده شود.

انرژی:

کودك برای رشد، بازی و سایر فعالیت های فیزیکی، مقابله در برابر بیماری های عفونی نیاز به انرژی دارد که با مصرف مواد قندی، نشاسته ای (نان، برنج و ...) و چربی ها (کره و روغن) می توان آن را تامین نمود.کودکانی که عادت به بازی و فعالیت زیاد دارند، نیازشان به انرژی بیش از کودکانی است که تحرك کمتری دارند. همچنین کودك پس از بیماری برای جبران وزن از دست رفته نیاز به انرژی بیشتری دارد.

پروتئین:

کودك در حال رشد است و برای ساخت و نگهداری ماهیچه ها، استخوان ها و سایر بافت های بدن و مقاومت در برابر عوامل بیماریزا نیاز به پروتئین دارد. از این رو می تواند با مصرف منابع پروتئین حیوانی مانند گوشت قرمز و سفید، شیر، ماست، پنیر و تخم مرغ و یا پروتئین های گیاهی مانند حبوبات و غلات(مانند عدسی و نان، شیربرنج) نیاز خود را برآورده نماید.

ویتامین ها و املاح :

کودكان در این سن جهت حفظ سلامتی و افزایش مقاومت در برابر عفونت ها نیاز به ویتامین ها و املاح مختلف دارند و با مصرف روزانه منابع غذایی حاوی آن ها می توانند نیازهای خود را تامین کنند. مانند ویتامین A که در مواد غذایی مانند:کره، جگر، میوه هایی مثل زردآلو، طالبی، هلو، سبزی های سبز و زرد مانند هویج، کدو حلوایی، اسفناج و جعفری وجود دارد.

ویتامینC که در مرکبات، گوجه فرنگی، جعفری و کلم وجود دارد.

کلسیم وفسفر که درغذاهایی مانند شیر، ماست، پنیر و بستنی وجود دارد.

ویتامین Dکه از قراردادن دست و پا و صورت کودك به طور روزانه ۱۰ دقیقه در برابر نور مستقیم خورشید تامین می شود.

و از منابع غذایی خوب آهن می توان به انواع گوشت قرمز و سفید، انواع حبوبات مانند لوبیا، عدس و سبزی ها مانند اسفناج و جعفری اشاره کرد.

الگوی غذایی صحیح کودکان :

برنامه غذایی مناسب کودکان سنین زیر ۵ سال باید روزانه حاوی تمام گروه های غذایی اصلی شامل نان و غلات، میوه ها و سبزی ها شیر ولبنیات و گوشت و جانشین ها باشد.

تعداد وعده های غذایی

کودك باید در روز حداقل ۵ وعده غذا شامل سه وعده اصلی و دو میان وعده بخورد. صبحانه کودك مهم ترین وعده غذایی او است و مصرف آن موجب یادگیری بهتر و دقت بیشتر او می گردد. برنامه غذایی کودك را باید طوری تنظیم نمود که صبحانه را با سایر افراد خانواده بخورد تا عادت به صبحانه خوردن دراو ایجاد شود.

میان وعده

میان وعده غذای مختصری است که بین دو وعده اصلی به کودك داده می شود. از آن جایی که معده کودك کوچک است ولی نیاز او به انرژی زیاد می باشد، با خوردن سه وعده اصلی غذا نیازهایش تامین نمی گردد. باید به یاد داشت که میان وعده تنها سهم کوچکی در تامین نیازهای غذایی کودك دارد و هیچ گاه جای وعده اصلی را نخواهد گرفت. بنابراین میان وعده ها باید بین وعده اصلی به کودك داده شود به طوری که۲-۳ ساعت با وعده اصلی غذایی فاصله داشته باشد.

میان وعده هایی مانند شیر پاستوریزه یا جوشیده، نان و پنیر، خرما، بیسکویت، میوه و خشکبار مانند بادام، پسته، گردو، کشمش، توت خشک و... جهت تغذیه کودك مناسب می باشند. از دادن تنقلاتی مانند پفک، یخمک، چیپس و .... که ارزش تغذیه ای کمی دارند، خودداری نمایید. زیرا خوردن این مواد غذایی اشتهای کودك را کم کرده و باعث می شود تا نتواند غذای اصلی را بخورد.

نکات مهم رفتاری در تغذیه کودك

  • کودک بایستی هنگام خوردن غذا، در وضعیت راحتی قرار گیرد تا بتواند به راحتی بدون آنکه تحت فشار قرار گیرد، غذا بخورد.
  • بشقاب و لوازم غذا خوردن باید از جنس نشکن باشد. زیرا در صورت شکستن ظرف، کودک ناراحت شده و روحیه آن تحت تاثیر قرارمیگیرد.
  • رنگ مواد غذایی در اشتهای کودك و علاقه او به غذا تاثیر می گذارد. خوردن غذاهایی با رنگ های سبز، نارنجی و زرد برای او جالب است. به عنوان مثال می توان از سبزی های برگ سبز و یا هویج و گوجه فرنگی استفاده کنید.
  • بجای آب میوه صنعتی از آب میوه طبیعی استفاده کنید زیرا به آب میوه صنعتی مواد قندی، رنگ وماده معطر اضافه شده است.
  • غذا خوردن در یک ساعت معین سبب تحریک اشتهای کودك می شود.
  • خستگی کودك مهمترین عامل از بین بردن اشهای اوست. بهتر است بعد از استراحت به کودك غذا داده شود.
  • دادن وقت کافی به کودك برای صرف غذا بسیار مهم است بهتر است از شتاب و عجله در هنگام غذا خوردن پرهیز کرد.
  • دادن غذای یکنواخت و تکراری سبب بیزاری کودك می شود. حتی اگر غذای مورد علاقه کودك، پشت سرهم به او داده شود، کودك از خوردن آن خودداری می کند.
  • باید کودك را با انواع غذاهای مختلف آشنا کرد.
  • بی تحرکی، خواب ناکافی و بیماری کودک موجب بی اشتهایی و غذانخوردن کودک می شود.

چند نکته مهم برای بهداشت غذای کودك

  1. قبل و بعد از تهیه غذا دست ها باید شسته شوند.
  2. غذاها خوب پخته شوند. زیرا حرارت موجب از بین رفتن میکروب های بیماری زا می شود و خطر آلودگی احتمالی غذا در اثر حرارت از بین می رود.
  3. سعی کنید غذای تازه به کودکان خود بدهید. غذاهای مانده و یخچالی، ممکن است دارای باکتری هایی باشند که کودک شما را بیازارد.
  4. غذاهای پخته به طور صحیح نگهداری شود. غذاهای باقیمانده سریعا" خنک و در ظرف دربسته در داخل یخچال نگهداری شود.
  5. در تهیه غذای کودك از مواد غذایی سالم و پاکیزه استفاده شود.
  6. از آب سالم برای نوشیدن و تهیه غذای کودک استفاده کنید.
  7. غذای کودک را دور از دسترس حشرات و جوندگان نگهداری نمایید.چون حیوانات حامل میکروب های بیماری زا هستند.

توصیه های مهم برای تغذیه سالم کودک

با لذت غذا بخورد به او یاد بدهید.

از اهمیت وعده صبحانه به او بگویید.

به او بگویید خوردن غذاهای خیلی چرب به نفع او نیست.

او را با مواد سالم آشنا کنید.

امتیاز دهی

امتیاز: 100% - 1 نفر

100%

نفر